Jezioro Morské Oko i pobliski szczyt Sninský Kameň to klejnoty górskiego łańcucha Vihorlat. Naturalne jezioro Morské Oko, nazywane również Wielkim Jeziorem Vihorlat, należy do najpiękniejszych miejsc Wschodniej Słowacji. Mieści się ono w bukowych lasach gór Vihorlat, w chronionym obszarze krajobrazowym Východné Karpaty (Wschodnie Karpaty).

Utworzenie jeziora przypada na końcowy okres wulkanicznej aktywności górotworu Vihorlat. Ogromne osuwisko ze wschodnich zboczy szczytów Montrogon i Jedlinka zamyka dolinę strumienia Okna tworząc najsłynniejsze naturalne jezioro, jakie powstało w górach Vihorlat. Jezioro zasilane jest 6-8 stałymi i okresowymi ciekami wodnymi, zaś nadmiar spływa do strumienia Okna przez zaporę tamy zbudowanej w latach 1880-tych.

Ewolucja jeziora trwa do dzisiaj. Naturalne procesy i działalność człowieka (wycinka dróg leśnych, przetwarzanie drewna) zwiększają zjawisko erozji. W konsekwencji, większa ilość gleby i czarnoziemów dostaje się do jeziora przez dopływy, co powoduje stopniowe zamulanie i przyspiesza naturalny proces starzenia jeziora. Oprócz gleby i czarnoziemów przedostaje się do wód organiczny materiał (liście, gałązki, kora, itd.); zachodzące procesy gnilne uszczuplają zawartość tlenu w wodzie. Woda zawiera więcej składników odżywczych, co nasila wzrost trawy wodnej i woda traci przejrzystość. W celu zredukowania lub powstrzymania napływu do jeziora błotnistej wody z domieszka liści i innych zanieczyszczeń, na głównych dopływach pobudowano niewielkie zapory.

Usiłowania chronienia jeziora Morské Oko sięga lat 1950-tych. W1949 jezioro Morské Oko zalicza się do proponowanej sieci rezerwatów. W celu ochrony naturalnych wartości, jezioro i okalające je lasy proklamowano narodowym rezerwatem natury objętym piątym stopniem ochrony w roku 1984. Całkowity obszar rezerwatu wynosi 108,48 hektarów.

Malownicze górskie jezioro (618 m nad poziomem morza) ma kształt nieregularnego pięciokąta patrząc ze szczytu Sninský Kameň (1005 m nad poziomem morza). Jego szerokość wynosi 312 m, długość 775 m, a głębokość sięga 25-28 m. Z całkowitą powierzchnią 13 hektarów, jest największym wulkanicznym jeziorem w Słowacji. Poziom wody w ciągu roku ulega wahaniom. Różnica pomiędzy najwyższym wiosennym poziomem i najniższym jesienią, wynosi nawet do 3 m, zależnie od poziomu rocznych opadów.

Każdego roku Jezioro Morské Oko odwiedza wielu turystów, którzy przybywają odkrywać uroki jeziora, unikalnego w skali Europejskiej ze względu na swoją florę i faunę. Najczęściej zwiedzane są lasy bukowe, w których można natknąć się na pozostałości lasu pierwotnego. Spośród drzew iglastych, jedynym oryginalnym gatunkiem w tym rejonie jest jodła. Wśród roślin, najbardziej rozpowszechnione są Doronicum austriacum, Dentaria glandulosa, Mercurialis perenis, Prenantes purpurea, Scopolia carniolica i Sedum carpaticum.

Jezioro Morské Oko stanowi ciekawostkę nie tylko ze względu na swoje narodziny, położenie i piękno, ale również ze względu na swoje życie podwodne. Początkowo, tylko trzy gatunki ryb zamieszkiwały jezioro - Salmo trutta m. fario, Barbatula barbatula i Phoxinus phoxinus. Obecnie można zidentyfikować 13 gatunków ryb żyjących w jeziorze i jego dopływach, spośród których najbardziej dominuje europejski kleń (Leuciscus cephalus).

Spotykane w regionie płazy to: Salamandra Ognista (Salamandra salamandra), Ropucha Zwyczajna (Bufo bufo) i Żaba Zwyczajna (Rana temporaria). Typowe gatunki gadów spotykane w regionie Elaphne longissima i Viperia berus. W okolicy można natknąć się na jelenia, lisa, ciemnobrązową kunę, okazjonalnie wilka szarego i rysia. W pobliżu jeziora Morské Oko widywano wydrę azjatycką (Lutra lutra). Jeśli chodzi o występujące w regionie ptaki, do najbardziej interesujących należą: Sowa Uralska (Strix uralensis), Bocian Czarny (Ciconia nigra), Dzięcioł Czarny (Dryocopus martius), Dzięcioł Białogrzbiecisty (Dendrocopos leucotos), Pliszka Szara (Motacilla cinerea) i inne.

Jezioro Morské Oko jest państwowym rezerwatem natury z chroniona fauna i florą, z tego powodu wędkowanie, wioślarstwo i pływanie są surowo zabronione!

Na zachód od jeziora Morské Oko, znajduje się jezioro Malé (małe) Morské Oko. Z perspektywy ewolucji, Malé Morské Oko jest jeziorem starszym. Znajduje się ono 727 m nad poziomem morza, zajmuje obszar 0,32 hektarów, a jego maksymalna głębokość wynosi 3 – 3,5 m, w zależności od opadów i kondycji strumienia.

Obecnie jezioro Malé Morské Oko jest pomnikiem natury objętym piątym stopniem ochrony.

Obszar COK Vihorlat znajduje się w najbardziej wysuniętej na wschód części Słowacji. Na północy, góry Vihorlat są oddzielone od gór Bukovské i górskiego łańcucha Laborec Przedgórzem Beskidzkim. Z zachodu i południa graniczą ze Wzgórzami Wschodniosłowackimi (Východoslovenská pahorkatina). Obszar COK charakteryzuje nieregularny kształt. Obejmuje środkową część łańcucha górskiego Vihorlat. Najniższym punktem COK jest krawędź lasu w pobliżu wioski Remetské Hámre (320 m), najwyższym zaś wzgórze Nežabec (1023 m). Administracyjnie, obszar podzielony jest pomiędzy hrabstwa Michalovce i Humenné. Rozpościera się przez hrabstwa Michalovce, Sobrance, Humenné i Snina. Sięga obszarów katastralnych wiosek Jovsa, Poruba pod Vihorlatom, Remetské Hámre, Hlivištia, Choňkovce, Podhoroď, Ruská Bystrá, Vyšná Rybnica, Stakčín, Snina, Zemplínske Hámre i Valaškovce.

Vihorlat został proklamowany COK w 28 grudnia 1973, na mocy Aktu Państwowego SNR nr 1/1955, edyktem nr 9 MK SSR, w celu ochrony i rozwijania natury i zasobów naturalnych, prowadzenia koordynacji ekonomicznego wykorzystania z zachowaniem równowagi i ochrony naturalnego piękna, pamiętając o jego uniwersalizmie kulturowym, naukowym, znaczeniu ekonomicznym i rekreacyjnym. COK objęty jest drugim stopniem ochrony. Jednym z głównych zadań wynikających z misji COK, jest zbudowanie reprezentacyjnej sieci małych chronionych obszarów i w ten sposób objecie ochroną najbardziej wartościowych elementów natury w formie rezerwatów natury, obszarów chronionych i pomników natury.

Ze względu na swoje rozmiary, chroniony obszar krajobrazowy Vihorlat zalicza się do najmniejszych mocno chronionych obszarów. Całkowity obszar COK Vihorlat wynosi 4 383 hektarów, zaś strefy chronionej 25 350 hektarów. Aktywność wulkaniczna skutkowała utworzeniem licznych jeziorek, które później przeobraziły się we wrzosowiska i torfowiska.
Vihorlat je napriek neveľkej rozlohe a nadmorskej výške impozantné sopečné pohorie. Rozprestiera sa nad rozsiahlou Východoslovenskou nížinou a jeho najvyššie vrcholy presahujú výšku 1000 metrov. Jeho geografická poloha a osobitný geologický vývoj podmienili vznik takých prírodných zvláštností ako sú napríklad jazero Morské oko, Sninský kameň, vrchoviskové rašeliniská i spoločný výskyt rastlinných druhov západokarpatskej, východokarpatskej a panónskej flóry. Geologicky väčšina územia patrí k neovulkanitom Vihorlatských vrchov. Kráterové časti stratovulkánu sa nachádzajú v oblasti jazera Morské oko a v oblastiach Porubského potoka. Vystupujú tu najmä andezity a ich vulkanoklastické ekvivalenty.

Nawet pomimo niewielkiej powierzchni i wysokości, Vihorlat jest imponującym łańcuchem górskim. Rozpościera się ponad wielkimi Nizinami Wschodniosłowackimi i najwyższymi ich szczytami sięgającymi 1000 metrów. Jego geograficzne położenie i szczególna ewolucja geologiczna przyczyniły się do utworzenia ciekawostek przyrodniczych, jak jezioro Morské Oko, szczyt Sninský Kameň, górskich torfowisk czy współistnienia gatunków roślin z Karpat Zachodnich, Wschodnich i roślin Panonii. Pod względem geologicznym, większość obszaru należy do neowulkanicznych gór Vihorlat. Części krateru prastarego wulkanu można odnaleźć w pobliżu jeziora Morské Oko i strumienia Porubský. Typowe dla tego obszaru jest występowanie magmowych skał wulkanicznych i ich pochodnych.

Do COK należą nastepujace pomniejsze rezerwaty przyrody o róznym stopniu ochrony:

• Narodowy rezerwat przyrody Morské Oko (1984)
• Narodowy rezerwat przyrody Vihorlat (1986)
• Narodowy rezerwat przyrody Jovsianska hrabina (1953)
• Rezerwat przyrody Jedlinka (1988)
• Rezerwat przyrody Machnatý vrch (1988)
• Pomnik natury Čierny potok (1988)
• Pomnik natury Malé Morské Oko (1992)
• Rezerwat przyrody Lysák (1993)
• Rezerwat przyrody Lysá (1993)
• Rezerwat przyrody Drieň (1993)
• Rezerwat przyrody Baba (1999)
• Rezerwat przyrody Pod Trstím (1993)
• Pomnik natury Beňatinský travertín (1989)
• Pomnik natury Hradný vrch Podhoroď

COK Vihorlat jest niezwykle ważny dla turystyki i jej rozwoju. Obszar stwarza możliwości zapoznania się zwiedzających z naturalnym pięknem i zasobami naturalnymi tej części kraju. Z turystycznego punktu widzenia, najsłynniejszymi i najczęściej odwiedzanymi miejscami chronionego obszaru krajobrazowego są Narodowy Rezerwat Przyrody Morské Oko i jezioro o tej samej nazwie, które ze względu na swój wygląd i pochodzenie, mianują się klejnotami nie tylko tego COK, ale również Słowacji .Ponad jeziorem, w północnej części, znajduje się inny dominujący punkt COK – szczyt Sninský Kameň (1005 m), który oferuje panoramiczne widoki na swoje północne i południowe zbocza. Wart jest poznania choćby ze względu na faunę i florę. Na jego południowym zboczu można odnaleźć wiele egzotermicznych gatunków flory; północna część uwydatnia florę górskich lasów bukowych. W północnej części COK, nieopodal miasteczka Snina, znajdują się jeziora Sninské Rybníky, tworzące centrum rekreacyjne dla pływaków, oferują wypoczynek i sportową aktywność.

W COK znajduje się ogółem 88 km utrzymywanych szlaków turystycznych. Dominujące cechy krajobrazu, to góra Vihorlat (1075 m nad poziomem morza), szczyt Sninský Kameň i jezioro Morské Oko. Do spacerowania i jazdy rowerem COK udostępnia edukacyjny szlak Morské Oko - Sninský Kameň - Sninské Rybníky, otwarty w roku 1984. Na szlaku znajdują się tablice informacyjne, dzielące się wiedzą historyczną i innymi osobliwościami tego chronionego obszaru krajobrazowego.

COK Vihorlat należy do najgęściej zalesionych łańcuchów górskich w Słowacji, z przewagą drzew liściastych, szczególnie bukowych. Rozpościera się na granicy Zachodnich i Wschodnich Karpat i wzdłuż granicy strefy roślinności Karpat i Panonii, co objawia się wielką różnorodnością flory występującej w regionie. Najczęściej można spotkać lasy bukowe, często z pozostałościami lasu prastarego. W niższych partiach można napotkać lasy dębowe i dębowo-bukowe. Cenne są pierwotne gatunki drzew iglastych, jedynie w okolicy Morské Oko zwiedzający mogą zobaczyć świerki i jodły. Typowa roślinność obszaru to: Doronicum austriacum, Cicerbita alpina, Salix silesiaca, Gentiana asclepiadea, Homogyne alpina, Lycopodium sellago, Cyanus montana ssp. Mollis, Polygonatum verticillatum, Telekia speciosa, Scopolia carniolica, Symphytum cordatum lub Aposeris foetida. Rzadko występujący Sedum annuum, typowy dla Beskidu Niskiego i Slovenské Rudohorie, można znaleźć na szczycie Sninský Kameň. Ogółem w COK, występuje 35 chronionych gatunków roślin. pralesovitými partiami. V nižších polohách sú aj dubové a dubovo - hrabové porasty. Pôvodné ihličnaté druhy sú vzácne, iba v oblasti Morského oka rastie smrek a jedľa. Z typických druhov rastlín možno spomenúť kamzičník rakúsky, mliečivec alpínsky, vŕbu sliezsku, horec luskáčovitý, podbelicu alpínsku, plavúň jedľovitý, nevädzu mäkkú, kokorík praslenatý, telekiu ozdobnú, jastrabník sedmohradský, skopóliu kranskú, kostihoj srdcovitý, či razivku smradľavú. Na Sninskom kameni rastie aj vzácny severský rozchodník ročný, známy z Nízkych Bezkýd a Slovenského Rudohoria. Celkove sa v CHKO vyskytuje okolo 35 druhov chránených rastlín.

Wpływ Nizin Wschodniosłowackich i Karpat Wschodnich zauważalny jest w kompozycji fauny Vihorlat. Istnieje więcej niż 2000 gatunków bezkręgowców. Wśród kręgowców występujących w regionie, do charakterystycznych należą Karpacka Traszka, czy Wąż Eskulapa, jak też 100 gatunków ptaków, np. Bocian Czarny, Myszołów, Orzeł Plamisty lub Orzeł Palczasty. Wyżej położone obszary są zamieszkane przez łosie, zaś niższe – przez daniele. Można tez napotkać euroazjatyckiego rysia lub dzikiego kota, częściej borsuka, kunę sosnową lub bukową, okazjonalnie można natknąć się na wydrę euroazjatycką, ślady wilka mogą również zaskoczyć odwiedzających góry Vihorlat. Rzadkim widokiem jest niedźwiedź brązowy. Bukowe lasy Vihorlat, są domem dla rzadko występującego żuka Rosalia.

Rzeki regionu wpadają do Morza Czarnego, rzeki Tisa, z dorzeczem rzeki Bodrog, odprowadzają wody z całego obszaru. Północno-wschodnia część COK Vihorlat jest drenowana przez rzekę Cirocha, o powierzchni dorzecza 500 km2, odprowadzającego wody do rzeki Laborec po 50,6 km, w pobliżu miasta Humené. Ze wschodnich zboczy Vihorlat wypływają główne strumienie, np. Luh, Savkov, Strihovský i inne. W części środkowej, siec rzek składa się ze strumienia Okna i jego dopływów Skalný, Ceremosna, Barlahov, Lysaka i Rybnička. Ważne miejsce w kompleksie wulkanicznych gór Vihorlat zajmują jeziora. Stanowią unikalny przykład ewolucji i stopniowego zanikania jezior. Największym akwenem jest jezioroVeľké Vihorlatské, zwane również Morské Oko. Na północ od tego jeziora położone jest jezioro Malé Vihorlatské (727 m nad poziomem morza), zwane również Malé Morské Oko. Poziom wody w jeziorze waha się, głębokości zaś zmienia się od 2,5 m do 4 m. Źródło zasilające jezioro, zostało częściowo zablokowane wskutek zmiany pochylenia. Jedną z osobliwości jeziora jest to, że nie ma żadnych powierzchniowych odprowadzeń, a pomimo zasilane jest stałym dopływem wody. Pozostałe jeziora położone są na północ od wzgórza Motrogon. Najbardziej wyróżniającym się jest jezioro Kotlík (850 m nad poziomem morza) o powierzchni 3 - 3,4 hektara i głębokości zmieniającej się od 0,5 do 2 m. jezioro znane jest głownie z powodu licznie występujących traszek. Inne jeziora mieszczą się w północnej części COK i znajdują się w różnym stadium zaniku. Najbardziej spośród nich wyróżnia się zanikające jezioro Podstavka (1,6 hektara), otoczone zboczami skał magmowych. Największa głębokość pierwotnego jeziora wynosiła 21 m. Kolejnym zanikającym jeziorem, jest torfowisko Hypkania (2,3 hektara), którego pierwotna głębokość wynosiła 10,8 m. Ewolucyjnie najmłodszym jeziorem torfowiskowym jest staw Ďurova Mláka. Oprócz wspomnianych wyżej jezior, występuje wiele innych jezior, których brzegi są ledwie rozpoznawalne i proces ich zanikania można uznać za zakończony.

Ta niezwykła flora i fauna bukowych lasów Vihorlat, z pewnością przyciągnie uwagę każdego zwiedzającego. Turyści mogą podziwiacz wszech otaczające piękno. Milczące lasy gór Vihorlat, tajemniczy szelest drzew wokół Morského Oko, widok dominujących skał szczytu Sninský Kameň i krążące orły ponad tymi niekończącymi się lasami – wszystko to jest tyko początkiem naturalnego piękna w tej szczególnej części chronionego obszaru krajobrazowego Vihorlat.